Φυσικές κλωστοϋφαντουργικές ίνες ζωικής προέλευσης.


    Οι φυσικές κλωστοϋφαντουργικές ίνες ζωικής προέλευσης είναι προτεϊνικές ίνες. Οι ίνες αυτές παρουσιάζουν μεγάλη ελαστικότητα, δεν τσαλακώνουν, έχουν καλές θερμομονωτικές ιδιότητες και μπορούν να απορροφήσουν μεγάλες ποσότητες υγρασίας χωρίς να δίνουν την αίσθηση ότι είναι υγρές. Επίσης αντέχουν στα οξέα, είναι όμως ευαίσθητες στα αλκάλια.

    Η σπουδαιότερη από τις ζωικές κλωστοϋφαντουργικές ίνες είναι το μαλλί, που παράγεται από τα πρόβατα. Οι ίνες των άλλων ζώων ανήκουν στα τριχώματα, που χωρίζονται σ' αυτά που αποτελούνται από λεπτές τρίχες και σ' αυτά που αποτελούνται από χοντρές τρίχες. Τα τριχώματα λεπτών τριχών προέρχονται από προβατοκαμήλες (αλπακά, λάμα, vicuna, guanaco), καμήλες, κουνέλια και ορισμένα είδη κατσικών (kaschmir, mohair,cashgora). Τα τριχώματα χοντρών τριχών προέρχονται από βόδια, άλογα και κατσίκες. Στις ζωικές κλωστοϋφαντουργικές ίνες ανήκει και το μετάξι, που παράγεται από τους μεταξοσκώληκες της μουριάς και της βελανιδιάς.


· Μαλλί:
    
Το μαλλί, από τις πιο παλιές και πιο γνωστές κλωστοϋφαντουργικές ίνες, παράγεται αποκλειστικά από τα πρόβατα. Στην Αίγυπτο το γνωρίζουν από το 3500 π.Χ. Η κύρια ουσία του μαλλιού είναι η κερατίνη. 
    Η παγκόσμια παραγωγή μαλλιού ανήλθε το 2000 σε 1,4 εκατομμύρια τόνους, που αποτελεί το 3% του συνόλου των παραγωμένων κλωστοϋφαντουργικών ινών. Οι κυριότερες χώρες παραγωγής μαλλιού είναι η Αυστραλία, η Ρωσία, η Νέα Ζηλανδία, η Κίνα, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Νότιος Αφρική. 
    Τα πρόβατα ζουν σ' όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου και είναι από τα αρχαιότερα χρήσιμα ζώα για τον άνθρωπο. Η συστηματική εκτροφή τους αρχίζει την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η κατεργασία του μαλλιού περιλαμβάνει το ζεμάτισμα, το πλύσιμο με κρύο νερό, το λανάρισμα και το γνέσιμο.
    Οι ίνες του μαλλιού είναι ελαστικές, απαλές, ευλύγιστες, δεν τσαλακώνουν εύκολα, έχουν καλές θερμομονωτικές ιδιότητες, καίγονται δύσκολα και μπορούν να απορροφήσουν μέχρι 40% υγρασία χωρίς να δίνουν την αίσθηση ότι είναι υγρές. Επίσης αντέχουν στα οξέα, δεν αντέχουν στα αλκάλια και είναι θερμοπλαστικές. Επειδή η εξωτερική επιφάνειά τους είναι λεπιδωτή, οι ίνες μάλλινων υφασμάτων ευρισκόμενες σε κίνηση μέσα σε βραστό νερό γαντζώνονται μεταξύ τους με αποτέλεσμα το ύφασμα να συμπυκνωθεί και να σχηματιστεί ο κετσές (τσόχα).
    Το μαλλί χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενδυμάτων, κουβερτών, ταπήτων και υφασμάτων επιπλώσεων και διακόσμησης.


· Μετάξι:
    
Πατρίδα του μεταξιού είναι η Κίνα, στην οποία η τέχνη της εκτροφής του μεταξοσκώληκα και της παραγωγής μεταξιού είναι γνωστή εδώ και περισσότερο από 4000 χρόνια. Στην Δύση η διάδοση της μεταξοκαλλιέργειας έγινε από δύο Βυζαντινούς μοναχούς, οι οποίοι μετά από μια ιεραποστολική περιοδία στην Κίνα το 554 μ.Χ., μετέφεραν κρυφά, μέσα στα κούφια μπαστούνια τους αυγά μεταξοσκώληκα και σπόρους μουριάς.
    Το μετάξι παράγεται αποκλειστικά από το κουκούλι του μεταξοσκώληκα, ο οποίος είναι ένα είδος κάμπιας και τρέφεται με νωπά φύλλα μουριάς ή βελανιδιάς. Ο μεταξοσκώληκας κατά την διάρκεια της εκτροφής του, δηλαδή από την στιγμή που θα εκκολαφθεί μέχρι την στιγμή που θα πλέξει το κουκούλι, περνά από πέντε διαφορετικά στάδια ("ηλικίες") και αλλάζει τέσσερις φορές το δέρμα του. Μετά την ολοκλήρωση της εκτροφής του, που διαρκεί περίπου 30 ημέρες, ο μεταξοσκώληκας εκκρίνει από τους δύο μεταξογόνους αδένες του το μετάξι και με κατάλληλες κινήσεις του σώματός του πλέκει το κουκούλι. Το πλέξιμο γίνεται απ' έξω προς τα μέσα σχηματίζοντας οκτάρια γύρω από το σώμα του. Ο μεταξοσκώληκας εγκλωβίζεται μέσα στο κουκούλι και μεταμορφώνεται σταδιακά σε χρυσαλλίδα και στην συνέχεια σε πεταλούδα. Μέσα στο επόμενο δεκαπενθήμερο πρέπει να γίνει η απόπνιξη ή ψήσιμο των χλωρών κουκουλιών. Η απόπνιξη γίνεται για να θανατωθούν οι χρυσαλλίδες πριν μεταμορφωθούν σε πεταλούδες και τρυπήσουν τα κουκούλια. Για την απόπνιξη χρησιμοποιούνται φούρνοι που λειτουργούν με θερμό αέρα ή ατμό. Ακολούθως τα κουκούλια,που αποτελούνται από μια συνεχή ίνα με αρχή και τέλος, τοποθετούνται σε λεκάνες με ζεστό νερό (50-60°C) για να ξετυλιχθεί ευκολότερα η ίνα.
    Η ετήσια παγκόσμια παραγωγή μεταξιού ανέρχεται σε 52000 τόνους. Το ήμισυ της ποσότητας αυτής παράγεται στην Κίνα.
    Οι μεταξωτές ίνες έχουν χρώμα άσπρο, κίτρινο ή καφετί, είναι απαλές, γυαλιστερές, ελαστικές, έχουν λεία επιφάνεια, δεν τσαλακώνουν και μπορούν να απορροφήσουν μεγάλες ποσότητες υγρασίας χωρίς να δίνουν την αίσθηση ότι είναι υγρές. Επίσης έχουν καλές αντοχές στην τριβή και κακές αντοχές στον ιδρώτα στα αρώματα και στα αποσμητικά.


· Τρίχωμα αλπακά:
    
Τα αλπακά, που ανήκουν στις προβατοκαμήλες, εκτρέφονται ή ζουν σε ημιάγρια κατάσταση στην Νότιο Αμερική (Περού, Χιλή) σε υψόμετρα 4000-5000 m. Το τρίχωμά τους, που είναι πυκνό και μακρύ, ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών και έχει χρώμα άσπρο, σταχτί, καφετί ή μαύρο. Οι ίνες του τριχώματος των αλπακά είναι λεπτές, απαλές, ευλύγιστες, γυαλιστερές, παρουσιάζουν μεγάλη ελαστικότητα και έχουν καλές θερμομονωτικές ιδιότητες. Το τρίχωμα αλπακά χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενδυμάτων, κουβερτών και υφασμάτων διακόσμησης. Επίσης και σαν υλικό γεμίσματος παπλωμάτων.

· Τρίχωμα λάμα:
    
Τα λάμα, που ανήκουν στις προβατοκαμήλες, ζουν σαν κατοικίδια στο Περού σε υψόμετρα 3000-5000 m και χρησιμοποιούνται για την μεταφορά φορτίων. Το τρίχωμά τους, που ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών, δεν είναι τόσο πολύτιμο όσο το τρίχωμα των αλπακά. Οι ίνες του τριχώματος των λάμα είναι λεπτές, απαλές, ελαφριές, γερές, έχουν καλές θερμομονωτικές ιδιότητες, δεν έχουν όμως καλές αντοχές στο φως της ημέρας και παρουσιάζουν μικρή ελαστικότητα.


· Τρίχωμα vicuna:
    
Τα vicuna ανήκουν επίσης στις προβατοκαμήλες και ζουν σε άγρια κατάσταση στις Άνδεις της Νοτίου Αμερικής. Οι ίνες του τριχώματος των vicuna είναι λεπτές, ελαφριές, γυαλιστερές και έχουν χρώμα κανελί έως κοκκινωπό. Το τρίχωμα των vicuna, που ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών, είναι ιδιαίτερα πολύτιμο και χρησιμοποιείται για την παραγωγή υψηλής ποιότητος κουβερτών.


· Τρίχωμα guanaco:
    
Τα guanaco ανήκουν στις προβατοκαμήλες και ζουν σε άγρια κατάσταση σε διάφορες χώρες της Νοτίου Αμερικής. Οι ίνες του τριχώματος των guanaco είναι λεπτές, γυαλιστερές και έχουν χρώμα κοκκινωπό έως καφετί. Το τρίχωμα των guanaco ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών, είναι ιδιαίτερα πολύτιμο και χρησιμοποιείται για την παραγωγή υψηλής ποιότητος ενδυμάτων.

· Τρίχωμα καμήλας:
    
Οι καμήλες διακρίνονται στις Βακτριανές (Ασιατικές), που έχουν δύο ύβους (καμπούρες) και στις Δρομάδες (Αραβικές), που έχουν έναν ύβο. Οι Δρομάδες ζουν στην Βόρεια Αφρική και στις αραβικές χώρες της Ασίας και οι Βακτριανές στην Κίνα, Μογγολία και Ρωσία.
Οι ίνες του τριχώματος, που προέρχεται από τις Βακτριανές είναι λεπτές, απαλές, ελαφριές, σγουρές, έχουν καλές θερμομονωτικές ιδιότητες, αντέχουν στις καταπονήσεις και έχουν χρώμα κοκκινοκαφετί. Το τρίχωμα που παράγεται από τις Βακτριανές ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών και χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενδυμάτων και κουβερτών καθώς επίσης και σαν υλικό γεμίσματος παπλωμάτων. Το τρίχωμα που παράγεται από τις Δρομάδες είναι χοντρό και χρησιμοποιείται για την παραγωγή ταπήτων.


· Τρίχωμα αγκορά κουνελιού:
    
Τα κουνέλια αυτά εκτρέφονται στην Ασία και στην Ευρώπη. Οι ίνες του τριχώματός τους είναι λεπτές, απαλές, ελαφριές, μπορούν να απορροφήσουν μέχρι 60% υγρασία και έχουν την ικανότητα να κατακρατούν την θερμότητα. Τα τριχώματα αυτά ανήκουν στα τριχώματα λεπτών τριχών και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή εσωρούχων για πάσχοντες από ρευματισμούς, πλεκτών ενδυμάτων και νημάτων για πλέξιμο με το χέρι.


· Τρίχωμα kaschmir (cashmere):
    
Οι ίνες αυτές είναι οι πολυτιμότερες και ακριβότερες απ' όλες τις φυσικές ίνες ζωικής προέλευσης. Το τρίχωμα kaschmir προέρχεται από τις κατσίκες kaschmir, που ζουν στην ομώνυμη επαρχία της Ινδίας, στην Μογγολία, στην Κίνα, στο Ιράν, στο Αφγανιστάν και στα Ιμαλάια σε υψόμετρο 5000 m.
    Οι ίνες του τριχώματος kaschmir είναι λεπτές, απαλές, ελαφριές, ευλύγιστες, γυαλιστερές,ζεσταίνουν πολύ καλά, αλλά δεν έχουν καλές αντοχές στις καταπονήσεις. Το τρίχωμα kaschmir ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών και χρησιμοποιείται για την παραγωγή υψηλής ποιότητος ενδυμάτων (πλεκτά, φουλάρια, σακάκια, παλτά) και κουβερτών.


· Τρίχωμα mohair:
    
Το τρίχωμα αυτό προέρχεται από τις κατσίκες mohair, που ζουν στο Τέξας των ΗΠΑ, στην Νότια Αφρική, στην Τουρκία και στο Αφγανιστάν. Οι ίνες του τριχώματος αυτού είναι λεπτές, απαλές, ελαφριές,γυαλιστερές, αντέχουν στις καταπονήσεις και έχουν την ικανότητα να κατακρατούν την θερμότητα. Το τρίχωμα mohair ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών και χρησιμοποιείται για την παραγώγή ενδυμάτων, κουβερτών και νημάτων για πλέξιμο με το χέρι.

· Τρίχωμα cashgora:
    
Το τρίχωμα αυτό παράγεται από τις κατσίκες cashgora, που εκτρέφονται στην Νέα Ζηλανδία και προέρχονται από την διασταύρωση κατσικών cashmere με κατσίκες angora-mohair. Οι ίνες του τριχώματος cashgora είναι λεπτές, απαλές, γυαλιστερές, αντέχουν στις καταπονήσεις και μπορούν να συγκριθούν σε ποιότητα με τις ίνες του τριχώματος kaschmir αν και είναι αρκετά φθηνότερες. Το τρίχωμα cashgora ανήκει στα τριχώματα λεπτών τριχών και χρησιμοποιείται για την παραγωγή υψηλής ποιότητος ενδυμάτων και κουβερτών καθώς επίσης και σαν υλικό γεμίσματος παπλωμάτων.


· Τρίχωμα βοδιού:
    
Το τρίχωμα αυτό, που ανήκει στα τριχώματα χοντρών τριχών, προέρχεται από βόδια, μοσχάρια και αγελάδες και χρησιμοποιείται,τις περισσότερες φορές αναμειγμένο με άλλα ζωικά τριχώματα, για την παραγωγή υφασμάτων επιπλώσεων.


· Τρίχωμα αλόγου:
    
Το τρίχωμα αυτό προέρχεται από την χαίτη και την ουρά των αλόγων και ανήκει στα τριχώματα χοντρών τριχών. Οι κυριότερες χώρες παραγωγής τέτοιων τριχωμάτων είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Χιλή, η Κολομβία και το Μεξικό. Το τρίχωμα αυτό χρησιμοποιείται κυρίως σαν υλικό γεμίσματος στρωμάτων.


· Τρίχωμα κατσίκας:
    
Το τρίχωμα αυτό, που ανήκει στα τριχώματα χοντρών τριχών, προέρχεται από τις συνηθισμένες κατσίκες, που ζουν και στην Ελλάδα και χρησιμοποιείται στην ταπητουργία.