Η σημασία του μετρήματος και του ζυγίσματος στα παλιά χρόνια.

 


    Το μέτρημα ή το ζύγισμα της αγροτικής παραγωγής δεν γινόταν για λόγους εμπορικούς όπως σήμερα. Γινόταν κατ΄ αρχήν για να προσδιοριστούν τα διάφορα δοσίματα όπως παπαδιάτικο, αγροφυλακιάτικο, δεκάτη και ένα σωρό άλλα, που είχαν σχέση με την παλιά ανταλλακτική οικονομία και δεύτερον, να μετρήσει ο παραγωγός, ότι και αν του έμεινε, για να φάει αυτός και η οικογένειά του.

 

Συστήματα Μέτρησης Όγκου

Ποια τα συστήματα μέτρησης με βάση τον όγκο.

 

Χρησιμοποιούσαν, σαν μέτρο, δοχεία συγκεκριμένης χωρητικότητας (η οποία δεν ήτανε σταθερή από τόπο σε τόπο). Για μεγαλύτερη ποικιλία χρησιμοποιούσαν τα μέτρα αυτά σουρωτά ή κοφτά.

α. Σύστημα "7,5-15-30 οκάδων".

i.
τετάρτι. Xωρούσε εφτάμισυ οκάδες σιτάρι.

ii. κουβέλι ή καρδάρι ή κρηνί. Xωρούσε δεκαπέντε οκάδες σιτάρι.

iii. κάδος. Χωρούσε τριάντα οκάδες.



β. "Δεκαδικό" σύστημα.

i.
δεκάρι ή βεδούρι. Ήταν κάδος δέκα οκάδων.

ii. κοιλό. Ήταν κάδος είκοσι έως εικοσιτεσσάρων οκάδων.

                                      

 

Συστήματα Μέτρησης Μάζας


Ποια τα συστήματα μέτρησης με βάση τη μάζα.


α. Στατέρι ή καντάρι (στατήρ ή ρωμαϊκός ζυγός). Το καντάρι, εξεταζόμενο σαν μοχλός, το υπομόχλιό του βρίσκεται στο μέσον του μοχλού και μάλιστα στο σημείο στήριξης του κανταριού. Έτσι, από την μια υπάρχει ο σταθερός μοχλοβραχίων του βάρους κι από την άλλη ο μοχλοβραχίων του κινούμενου αντιβάρου με τις υποδιαιρέσεις. Η θέση του αντιβάρου, όταν ισορροπήσει ο ζυγός, προσδιορίζει το βάρος (για την ακρίβεια την μάζα) του υπό ζύγιση αντικειμένου. Οι γάντζοι-θέσεις στήριξης του κανταριού είναι δύο. Χρησιμοποιώντας τον πλησιέστερο στο βάρος γάντζο, ζυγίζονται τα βαριά αντικείμενα (είναι οι λεγόμενες "βαριές" του κανταριού) και χρησιμοποιώντας τον άλλον ζυγίζονται τα ελαφρά (είναι οι "αλαφρές"του κανταριού).

β. Παλάγκο. Ήταν το ξύλο με το οποίο στήριζαν στους ώμους το καντάρι με το υπό ζύγιση βάρος.

γ. Παλάντζα. (Από το βενετσ. palanza). Η αρχή λειτουργίας της είναι ίδια με αυτήν του κανταριού και ζύγιζε μικρότερα βάρη. Έχει σταθερό αντίβαρο και κινητό μοχλοβραχίονα αντιβάρου. Στο μεσοδιάστημα μεταξύ οκάς και κιλού, η παλάντζα έδειχνε και τις δυο ενδείξεις.

δ. Κανταράκι. Είναι ζυγός με ελατήριο και ειδικά ζυγός έλξης ελατηρίου. Είναι το δυναμόμετρο της φυσικής. Χρησιμοποιούταν για μικρά και πρόχειρα ζυγίσματα.

ε. Πλάστιγγα. Λειτουργεί με σταθμά, δεκαπλασιάζοντας ή εκατονταπλασιάζοντας την ονομαστική τους τιμή, ή με κινητό βαρίδι.

στ. Ζυγαριά (φαρμακευτικού τύπου). Είναι αυτή που έχει ίσους μοχλοβραχίονες. Η ένδειξη των σταθμών αντιστοιχεί με το βάρος του αντικειμένου.

ζ. Σταθμά. (κοινώς βαρίδια ή δράμια ή ζύγια). Είναι τα πρότυπα βάρη για την μέτρηση της μάζας των αντικειμένων. Υπάρχουν δύο κατηγορίες:

i. σταθμά μετρικού συστήματος. Είναι το κιλό, το μισόκιλο κ.λ.π.

ii. σταθμά με βάση την οκά. Είναι η οκά, μισή οκά, δράμια κ.λ.π.